vural kaya / akranımdır şiirsel analizci!

Vural kaya renga şiirinde (ebabil yay./nisan 2007/sahf.21) öncelikle bir dış dünya algısı sunmak isteyerek öteki kavramını barizleştirip modern dünya eleştirisine  bir şiirsel analiz de eklemek istiyor.Burdan bir muhatap arayışı isteği hissedilse de ben böyle bir arzunun şairde olmadığını düşünüyorum.Kuvvetli bir şekilde vahşi kapitalizmin hayatımıza etkisini imgeleştirerek günümüz eleştirisini yeterli ve hatta zaman zaman aşmış bir şekilde yapıyor.Muhatap aramayışı ‘zinhar sevmedi beni dünya//fakat sevmemeliydi yine de’  dizelerinde olduğu gibi oldukça cesur bir hale de bürünebiliyor.

 

Şair renga kavramının tanımından yola çıkarak modern ideolojinin insanı muhatapsız kılmasını modern bir tanım kullanarak yapmak istiyor. Modern tanım türk halk geleneğindeki aşık atma tanımıyla karşılaştırılarak renga kavramını bir modern soyutlamaya tabi tutmak istiyor.’gel başa dönelim//senle atalım bu aşığı’ dizelerinde yapılmak istenen budur. Şair aşık atma tanımını ortaya atarak modern epik biçimle de yakın ilişkisini gösterme ihtiyacı da hissediyor.Vural Kaya sanırım modern epik şiire bir analizci edasıyla yaklaşarak farklı bir şair profilini de hissettiriyor.Analizci yanı kuvvetli şairler karşılarına muhatap olarak ideolojileri,düşünceleri vb.lerini alırlar.Modern epik şiirin eleştirel yanı da yedeklerinde olduğundan işleri daha kolay diyebiliriz.

 

 

 

Şair kendisi için bir muhatap aramasa da modern dünyanın mahkum ettiği insana muhataplar sayıyor.’kolları kornişlere asılı kalmış erkekler için renga //silik yüzlerine biraz kan gelmişler için’ dizelerinde olduğu gibi şair hassasiyetini de ekleyerek modern dünya eleştirisini analitik yorumunu da şiirin bu bölümüne ekliyor.Bu dizelerde modernlik yüzünden atıl kalmış insana da değiniyor.

 

Analizci yanı kuvvetli olduğunu belirttiğimiz şair imgesel analizleri şiire ekliyor.’avro dünyasından çıkmış balık şeyler//semirme seansları//mütedeyyin karantina//renga’ dizeleri buna dair bir örnek olarak şiirde yer alıyor.Buna benzer örnekler şiirin içinde oldukça yer alıyor. Şair bu örneklerden yola çıkarak modern dünyanın kendisi ve toplum için örtülen ve kapatılan noktalarını çözme ihtiyacı içine de giriyor.Analizcilik burada daha ön plana çıkıyor.

 

 Şair aşık atma benle diyerek moderne dahil insanın aşık atma paradigmasına dahil olamayacağını düşünerek aslında geleneksel bağlamda  karşı bir ötekileştirmeye giriştiği düşünülse de gücün ve iktidarın gelenekte değil de modernde olduğundan bu düşünce eksik kalır.Nitekim bir sonraki dizede şairin aslında bunu bir meydan okuma tavrı için de kullandığı anlaşılıyor.’fakat toz kalksın işte yine de kalksın bu bir renga’ dizeleriyle moderne modernin silahıyla kafa tutuyor,devamındaki dizelerde de ‘gel başa dönelim’ diyerek geleneğe de olumlu bir atıfta bulunuyor.

 

 Daha sonraki dizelerde de sayarak rengaya bir muhatap aramıyor, bir analize girişerek (yine) memleketin halinin rengaya uygunluğunu (olumsuzluk anlamında) kanıtlamaya çalışıyor şair,mesela şu dizeler şiir içi analize çok uygun bir örnektir.’bir şehrin uykusunu ayartanlar için//ağalar beyler celepler hainler için’ bu dizelerdeki hainler kelimesi analizin kilit kelimesidir.

 

Şiirin son bölümünde şair ‘lehçemi değiştirdim fakat fiyasko’ dizesinde aşık atma ve renga arasındaki karşılaştırmayı aşık atma yönünde kullanarak moderne ait dilin kendisine ait olmadığını belirtiyor.’bir destansızlık var bunda evet var’ diyerek modern epik tavra bağlılığını da gösteriyor.Bu iki tavır şairin gelenekten yana ideolojik bağımlılığını göstermiyor yine bir şiir içi analize girişerek modern tavrın dünyaya yetmediğini ve sömürdüğünü göstermek için bu dize kullanılıyor.

 

Finalde ise renga bitti aşık atabiliriz denilerek renganın tanım olarak eksikliğine de bir gönderme barizleşiyor.Eksiklik şu şekilde daha iyi anlaşılabilir, renga iki veya daha çok şairin bir araya gelerek ve de her birinin sırayla bir dize oluşturarak meydana getirdiği şiir olarak söylenebilir.Aşık atma ise iki ozanın birbirleriyle çatışarak oluşturdukları bir şiir türüdür denilebilir işte şiirin ana ekseni burada meydan çıkıyor.’renga bitti’  ve ardından gelen ‘öteki şair hiç söylemedi’ dizeleri şairin de bu moderne olumsuz anlamda dahil olacağını göstereceği gibi dizedeki öteki kelimesiyle şairin modernin yok saydığı bir yerde olduğunun da göstergesidir.Oysa aşık atma geleneğinde iki şairin de önem derecesi değişmez. Bu analizi modern eleştirisinin nihayi sonucu olarak ta okuyabiliriz.Rengada ise bir çeşit çok seslilik halinden bahsedilebilir,eleştiri sırası modern duruma gelemeyebilir.

 

 BÜLENT KEÇELİ, ÜCRA 36

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !